SEXBIERUM, 29 maart 2025 - Een zeldzame schildluis (Aspidiotus hedericola) blijkt verantwoordelijk voor de aantasting van de klimop die de uit gaas bestaande erfafscheidingen rond tuinen in Sexbierum bedekt.
Rond maart 2020 was de klimop via de gemeente Waadhoeke langs de nieuw geplaatste erfafscheidingen van hoge gaaspanelen geplant als onderdeel van de herinrichting met nieuwbouw en groenvoorzieningen bij de Van Haersoltestrjitte in Sexbierum. De snelgroeiende klimop moest zo zorgen voor meer privacy en beschutting in de reeds bestaande tuinen. De klimop groeide uitstekend en bedekte binnen enkele jaren vrijwel alle gaaspanelen. Met periodiek snoeien hield de klimplanten wat in toom.
Eind zomer 2024 viel het me op dat zowel bij mijzelf als bij mijn buren de donkergroene bladeren klimop lichter werden en verkleurden naar geel, rood en bruin. Ook leken gedeelten te verdrogen en dood te gaan. Omdat ik in onze tuinen in vorige woonplaatsen goede ervaringen had met klimop als een sterke, vrijwel onverwoestbare klimplant vond ik dit erg vreemd. Het leek eerst alsof een bestrijdingsmiddel was gebruikt om de klimop dood te spuiten. Een oproep in de Facebookgroep 'Tuinliefhebbers' leverde niets op.
Vandaag kwam ik in dezelfde Facebookgroep een soortgelijke oproep van Connie Hulleman-Teunissen tegen. Ze schreef onder meer: 'Een aantal jaar geleden hebben we over een lengte van ongeveer 50 meter klimop gezet langs de erfscheiding. Op twee plekken wil de klimop over een aantal meters niet goed groeien (dwz erg weinig blad) en wordt het blad donkerrood. Over de rest van de 50 meter is de klimop mooi groen en mooi dicht.' Als mogelijke oorzaken noemden andere FB-gebruikers de natte of verdichte grond en gebrek aan (kunst)mest.
Toen ik vandaag enkele sterke close-up foto's van de aangetaste klimopbladeren had gemaakt zag ik op op de boven- en onderzijde van de bladeren platte rondjes zaten. Het leek wel een soort schildluis. De herkennings-app Obsidentify hielp mij snel uit de droom: het ging om Aspidiotus hedericola, een in Nederland zeldzame schildluissoort.
Ik ben erg benieuwd wat hiertegen is te doen. De niet-chemische mogelijkheden lijken beperkt.
Waarneming.nl
Op Waaneming.nl staat de schildluis Aspidiotus hedericola aangeduid als 'zeldzaam' en 'inheems'.
Uit de gemelde waarnemingen op Waarneming.nl bleek mij dat:
- alle eerder ingediende waarnemingen locaties betreffen onder de lijn Den Haag-Arnhem en vooral de provincie Limburg.
Omdat bij Waarneming.nl mijn tuin valt onder Pietersbierum en niet onder Sexbierum staat mijn vandaag ingediende waarneming geregistreerd onder de plaats Pieterrsbierum (FR). - de eerste waarneming dateert van 6 augustus 2020 in Blitterswijck (Limburg).
Eerste waarneming in Nederland
Het kenniscentrum voor insecten en andere ongewervelden EIS schrijft in Tentakel 54 - 25 augustus 2020 onder de kop 'Een wittevlieg en een schildluis erbij' onder meer: 'Tijdens een botanische excursie rond Kasteel De Berckt te Baarlo in 2018 is de schildluis Aspidiotus hedericola voor het eerst in Nederland waargenomen. Aspidiotus hedericola leeft op klimop en is een mediterrane soort die ook bekend is van twee Duitse vindplaatsen.'
Meer foto's
Bekijk op Waarneming.nl meer foto's van deze schildluis.
Wikipedia
Op de Duitstalige Wikipedia staat iets meer informatie over deze schildluis.
