Onlangs kreeg ik het verzoek om te bescrhijven hoe mijn boek 'Heilzame tuinen - Ziekenhuiskamer als vogelkijkhut' tot stand kwam. Het lijkt mij leuk om die beschrijving ook hier op mijn eigen website te delen.
In april 2018 kreeg ik de diagnose acute leukemie (AML). En intensief traject van zware chemo's, totale lichaamsbestralingen en een stamceltransplantatie volgde. Dankzij mijn (onbekende) stamceldonor leef ik nog en gaat het weer goed met mij.
De eerste dagen na de diagnose verbleef ik in het UMCG in Groningen, op een bovenverdieping in een eenpersoonskamer met witte muren en buiten uitzicht op muren en gebouwen en vrijwel geen groen. Het horrorvooruitzicht dat ik als natuur- en tuinliefhebber hier de komende weken of zelfs maanden zou moeten doorbrengen en niet meer naar buiten zou kunnen viel voor mij erg zwaar.
Gelukkig mocht ik de chemokuren ondergaan in het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL). Dat was veel dichter bij huis en daarom vooral fijn voor mijn vrouw, die nu minder ver hoefde te reizen. Tot mijn grote verwondering kreeg ik in het MCL een eenpersoonskamer op de begane grond met uitzicht op een oude, weelderig begroeide binnentuin. Het voelde voor mij als een groene oase in een witte ziekenhuiswereld. Ik kreeg te horen dat deze tuin een ontwerp was van de beroemde tuinarchitect Mien Ruys.
Vanuit mijn kamer fotografeerde en filmde ik de vogels die in deze tuin te zien waren. Tijdens de warme en kurkdroge lente- en zomerperiode kwamen ze af op een waterschaal om daaruit te drinken en in te badderen. Mijn broer had deze waterschaal geplaatst op het tegelterras voor mijn kamer. Zelfs de grote bonte specht kwam regelmatig op bezoek om uit de schaal te drinken. Mijn uitzicht op deze groene tuin was heel waardevol en steunde mij tijdens mijn ziekte- en herstelproces.
Deze ervaringen vormden in februari 2023 de aanleiding om de vele tuinen in, op en rond het MCL in beeld te brengen. In de loop van dit fotoproject rees bij mij het idee om er een boek van te maken. Maar ja, een boek maken doe je niet zomaar. Als natuurfotograaf speelde ik eerder ook wel met de gedachte om eens een fotoboek te (laten) maken, maar het kwam er steeds niet van.
Ik begon mij te verdiepen in het hele proces wat komt kijken bij het maken van een boek. Dit proces bleek veel uitgebreider dan ik aanvankelijk dacht. Naast fotograferen en schrijven moest ik ook rekening houden met zaken als financiering, ISBN-nummer aanvragen, (eind)redactie, vormgeving, uitgeven (in eigen beheer of via een uitgever?), laten drukken, prijsbepaling, marketing, verkoop, distributie, vaste boekenprijs en boeklancering.
Heel waardevol voor mij waren de volgende boeken:
- 'Zo schrijf je een boek! Van achterflap tot bestseller in 10 praktische stappen' van Esther Jacobs;
- 'Het Bestsellerboek' van Charlotte Meindersma en Hanneke de Wit;
- 'Stijl - Waarom lezers lezen (en waarom niet)' van Kitty Killian.
- 'Vaker in de Media' van Janneke van Heugten
- 'Sponsoring: hoe en waarom' van Danny de Graaf
Ik koos uiteindelijk voor het uitgeven in eigen beheer in samenwerking met Pumbo. Hun online publicatie 'Boek uitgeven: De complete gratis gids' bood mij een praktische handleiding.
Heel fijn vond ik van Pumbo dat ze mij kosteloos een aantal verschillende boeken op zicht toestuurden om een indruk te krijgen van formaat, papiersoort, aantal pagina's en dikte. Maar ook om het verschil te zien en voelen van paperback en hardcover. Het selecteren deed ik samen met mijn twee vormgevers.
Bij het schrijven van het boek volgde ik het werkplan in 'Zo schrijf je een boek! Van achterflap tot bestseller in 10 praktische stappen'. Dus letterlijk eerst beginnen met de achterflap, daarna de inhoudsopgave en vervolgens de hoofdstukken invullen. Ik vond dit een heel prettige en overzichtelijke aanpak.
Wat ik lastig vond was het mezelf beperken. Ze zeggen wel dat schrijven schrappen is, maar het maken van de keuzes wat wel en wat niet vond ik moeilijk. Ik had veel te veel foto's en teksten. Zo had ik mij goed verdiept in de boeiende geschiedenis van het MCL-ziekenhuis. Vanaf de locatie in een agrarisch gebied nabij de voormalige Middelzee, via de achtergronden van de samenvoeging van de historische ziekenhuizen in Leeuwarden tot het nieuwe Triotel, tot en met de laatste uitbreidingen. Niet alles kon in de 248 beoogde pagina's van het boek. Gelukkig waren mijn (eind)redacteur en vormgever 'meedogenloos' voor mij. Het geschiedenishoofdstuk werd teruggebracht tot twaalf pagina's, inclusief negen foto's.
Om de kostprijs en daarmee de ook verkoopprijs per boek redelijk te houden koos ik ervoor om 1000 boeken te laten drukken. Dat was relatief een stuk goedkoper (per boek) dan bijvoorbeeld maar 500 boeken te laten drukken. Alleen... om alle gemaakte, volledig zelf gefinancierde productiekosten terug te verdienen moeten de boeken natuurlijk wél worden verkocht! Negen maanden na de boeklancering heb ik ongeveer 25% van de gedrukte hoeveelheid boeken verkocht.
Over dit hele proces is natuurlijk nog veel meer te vertellen, maar ik houd het hier maar bij. In elk geval heb ik bij het schrijven en in eigen beheer uitgeven van dit boek veel geleerd en waardevolle nieuwe levenservaringen opgedaan. Of ik nóg een keer een boek wil schrijven en uitgeven? Het kriebelt soms wel wat, maar ik verwacht het eerlijk gezegd niet. Het kost veel tijd, meer dan ik had verwacht. Daarnaast vormen de financiële investeringen en risico's een grote drempel. Wellicht ooit in samenwerking met een uitgever, maar dan is het nog maar de vraag of het mij niet meer kost dan oplevert.
