Onder deze kop pleit de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) op 14 februari 2024 voor veel meer aandacht voor de positieve effecten van het toepassen van kunst in de gezondheidszorg. "Kunst zorgt ervoor dat mensen zich beter voelen en helpt ze om beter met hun ziekte om te gaan. Ook in de preventie en bij het voorkomen van ziekenhuisopnames kan kunst veel betekenen."
Deze oproep doen meer dan 200 onderzoekers, bestuurders, beleidsmakers, zorgmedewerkers, kunstenaars, docenten, ervaringsdeskundigen en andere belanghebbenden die hebben meegewerkt aan een breed onderzoek van Arts in Health Netherlands. Gezamenlijk schetsen zij met behulp van een whitepaper, hoe kunst kan bijdragen aan de transitie in de gezondheidszorg, welke goede en bewezen succesvolle initiatieven er al bestaan en hoe het veld verder kan worden versterkt.
Focus op wat wel kan
“Kunst geeft ruimte aan het menselijke: als je creatief bezig bent ligt de focus niet langer op ziek zijn, maar op wat je nog wel kan. Niet dat kunst mensen direct geneest, maar kunst moedigt individuen aan om op een andere manier met hun ziekten om te gaan, zorgt voor een gevoel van comfort en helpt ook bij het verminderen van gevoelens van eenzaamheid en vervreemding. Kunst kan daarnaast ook een rol spelen bij preventie door het vergroten van welzijn en het versterken van sociale verbinding in gemeenschappen’’, zegt Ferdinand Lewis, Directeur Wetenschap en Onderwijs Arts in Health Netherlands.
(Bron: Vrije Universiteit Amsterdam - VU)
Kunst in Medisch Centrum Leeuwarden (het huidge Frisius MC)
Tijdens en na mijn langdurige opname in het MCL wegens acute leukemie in 2018 verwonderde ik mij over de vele kunst in en rond dit ziekenhuis. Regelmatig raakte ik bij het voorbijlopen een beeld even aan. Gewoon om het materiaal, de structuur en het reliëf te voelen. Maar misschien ook wel om mij onbewust met het kunstwerk te 'verbinden'.
Uit de webpagina 'Kunst in het MCL' blijkt dat kunst een belangrijke rol speelt bij het investeren van een optimaal leefklimaat voor patiënten, bezoekers en medewerkers:
"Wie langs of door het ziekenhuis loopt, zal het beamen: het Medisch Centrum Leeuwarden biedt veel ruimte aan kunst. Schilderijen, beelden en ornamenten verfraaien het gebouw en dragen bij aan een warme uitstraling. In zo’n omgeving voelen mensen zich geborgen en op hun gemak. Kunst draagt ook op een andere manier bij aan het welbevinden en welzijn van onze patiënten, bezoekers en medewerkers. Kunst prikkelt de verbeelding en biedt een andere kijk op de werkelijkheid. Het Medisch Centrum Leeuwarden biedt ruimte aan de ontmoeting met kunst. Belangrijk, want kunst laat andere gedachten toe. Kunst emotioneert. Een welkome afleiding voor wie in een ziekenhuis verblijft."
In de inleiding van het boekje Kunstroute MCL (2020) schreven Patrick Vink en Erika Bakkum van de (toenmalige) Raad van Bestuur van het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL), het huidige Frisius MC de volgende tekst: "In het MCL neemt kunst een belangrijke plaats in. Het maakt deel uit van de helende omgeving die het MCL wil zijn. Want kunst geeft verbeelding en afleiding. Het kan mensen op andere gedachten brengen (even afleiden van het ziek zijn) en daarmee andere gespreksstof bieden dan gezondheid."
Fotoproject
In 2023 fotografeerde ik voor mijn boek 'Heilzame tuinen - Ziekenhuiskamer als vogelkijkhut' de binnen- en buitentuinen van het MCL en de daarin aanwezige kunstuitingen. Het zijn stuk voor stuk prachtige beelden, gedichten en andere kunstuitingen van de volgende kunstenaars:
- Bram de Smit
- Cornelius Rogge
- Diana Leenards
- Evert van Hemert
- Guido Geelen
- Herman van der Made
- Jentsje Popma
- Karianne Krabbendam
- Martin Bril
- Millo
- Nicolaas Matsier
- Peter Struijcken
De getoonde foto's tonen enkele kunstwerken bij het MCL zoals deze zijn afgebeeld in het boek 'Heilzame tuinen - Ziekenhuiskamer als vogelkijkhut'.
Meer informatie:
- Kunst in de MCL-tuinen
- Kunst in de zorg, een initiatief van Amsterdam UMC en Leyden Academy on Vitality and Ageing, en onderdeel uit van het ZonMw-programma 'Kunst en cultuur in de langdurige zorg'
- Kunst in zorg en welzijn (Movisie)
- Kunst en Gezondheidszorg (NTvG)
- Kunst in het ziekenhuis: wat heeft de patiënt daar eigenlijk aan? (Amsterdam UMC)
